1. Recap: Onrechtmatige beweringen in Veldwijks Computable artikel
We beginnen weer met het overzicht van smaad en laster volgens 8vance:
Voor het eerst gaan we nu over 8vance schrijven als wetsovertreder. Gelukkig staat het UWV aan mijn kant.
2. De 8vance software werkt op gestolen onrechtmatig verwerkte persoonsgegevens…
In het tijdelijk teruggetrokken artikel wordt 8vance als volgt geïntroduceerd:
Ik heb dit niet van www.8vance.com maar van vele contacten met 8vance founder Han Stoffels, die in 2017, ruim voor ChatGPT, al vol is van kunstmatige intelligentie. Maar moderne AI (dus niet de regeltjes-AI uit de vorige eeuw) vereist data, heel veel data, om een AI-algoritme (dat feitelijk geen algoritme is) te trainen. Een kleine, straatarme startup uit Limburg heeft die persoonsdata niet en kan ze ook niet kopen. Maar de deur bij LinkedIn staat wagenwijd open, waarna webscrapingspecialist 8vance meer dan 85 miljoen LinkedIn-profielen van het internet schraapt.
Dit alles is onomstreden. Maar is hier sprake van diefstal? Het antwoord daarop lijkt voor een niet-jurist een volmondig “ja”. LinkedIn (Microsoft) is niet om toestemming gevraagd, laat staan dat die tientallen miljoenen mensen toestemming aan 8vance hebben gegeven. Microsoft heeft naderhand de deur ook dichtgedaan, maar dat maakt de diefstal niet ongedaan. Volgens mijn huisjurist is er echter juridisch geen sprake van datadiefstal, maar van ‘onrechtmatig verwerkte data’, want LinkedIn is geen data kwijtgeraakt. Juridisch is er sprake van “onrechtmatige verwerking”. Het zij zo.
Over dit onderwerp is en wordt nog steeds veel geschreven door de in de vorige blog genoemde Marc Drees. Ik volsta hier met een paar links naar mijn top-3 van Drees’ vele blogposts:
13 maart 2024 — 8vance en de AVG, geen match made in heaven. Deel 2
Drees vindt uit welke LinkedIn-gegevens 8vance over hemzelf heeft gescrapet.
13 maart 2024 — 8vance en de AVG, geen match made in heaven. Deel 1
Drees laat zien dat 8vance de AVG schendt en UWV jokt.
14 mei 2026 — Autoriteit Persoonsgegevens geeft antwoord
Drees schrijft over een zogeheten ‘normbrief’ van de Autoriteit Persoonsgegevens aan 8vance stuurde over scraping en de vereiste AVG-grondslag.
Marc Drees wacht nog steeds op zijn eerste dreigbrief van 8vance, dus ik denk dat ik veilig kan schrijven over “8vance dat zich van privacywetgeving weinig aantrekt”.
3. … en UWV weet dat maar al te goed
Vermoedelijk heeft het totaal incompetente UWV-aanbestedingsteam in 2021/2022 nooit beseft dat ze software kochten die werkt op “gestolen” persoonsdata. Dat werd wellicht pas duidelijk nadat Drees in maart 2024 hierover begon te bloggen. Vervolgens heeft UWV de gangbare ambtelijke methode gevolgd: naar buiten toe negeren en intern het probleem ‘wegmanagen’. Centraal daarbij staat een “onafhankelijk” onderzoek van 8vance door juri-adviesbureau The Data Lawyers in opdracht van, jawel, 8vance zelf. Met dit soort streken omzeilt de overheid de Wet Open Overheid. UWV weet formeel immers van niets. Vermoedelijk door een fout van de censuur is het bestaan bij van het rapport bij Marc Drees terechtgekomen, waardoor het kan worden opgevraagd onder de Wet Open Overheid. De vraag naar het rapport staat bij UWV uit sinds juni…
Natuurlijk weet UWV (mede) dankzij Drees wat ze hebben gekocht en hebben ze ook het rapport van The data Lawyers in handen. De Raad van Bestuur van UWV krijgt het glashelder voorgeschoteld op 3 september 2024:
UWV is als de koper van een auto die achteraf ontdekt dat er iets fundamenteel mis is met de herkomst van de onderdelen en het probleem vervolgens probeert op te lossen door de papieren in orde te maken en het chassisnummer weg te vijlen. En 8vance zelf doet sterk denken aan de wetsovertreders die ze opspoorden voordat ze in de arbeidsbemiddeling gingen.
4. UWV: Doorgaan of stoppen met 8vance?
Het volledige document waaruit dit is geknipt laat in detail zien hoe UWV worstelt met de 8vance-fuik waarin ze zijn gezwommen. De Functionaris Gegevensbescherming merkt in het fragment hierboven fijntjes op dat de handelwijze van 8vance niet alleen een risico oplevert voor de reputatie van UWV maar ook voor de continuïteit. Dat ziet hij goed. Een overheid die haar burgers laat werken met systemen (met name werk.nl) die zijn gebaseerd op onrechtmatig verkregen data is kwetsbaar voor burgers die naar de rechter stappen. In september 2024 is project BMS nog niet terminaal, alleen vertraagd. Doorgaan met Project BMS kan net zo aflopen als Project Syri, dat na invoering door de rechter is verboden.
Het hele document beslaat een viertal A4tjes die ik voor nu alleen parafraseer. Iedereen doet zijn privacy-plasje:
UWV Financiën is bang dat het contract met 8vance in de toekomst gedwongen moet worden beëindigd en er dan meer dan 20 miljoen extra aan 8vance is uitgegeven.
UWV Inkoop ziet geen alternatief voor 8vance en is bang voor voor gedwongen driejaarlijkse contactverlengingen bij gebrek aan alternatieven voor 8vance.
De Functionaris Gegevensbescherming (FG) meldt dat er onzekerheden zijn over de privacyaspecten van de gegevensverwerking bij de implementatie van de 8vance software bij UWV. Het is aan 8vance (dus niet aan UWV) om aan te tonen dat alles koosjer is. Stoppen met 8vance is voor de FG duidelijk een optie.
De UWV Divisie WERKbedrijf komt met een stukje tekst waar alle beweringen tegen elkaar weg zijn te strepen, waarna alleen overblijft dat men vertrouwen heeft in 8vance.
Doorgaan of stoppen met 8vance, na anderhalf jaar zonder resultaat ploeteren met de software van dit bedrijf. Maar de invoering is aanstaande. Dit is geen beslissing die de UWV top eventjes neemt.
5. Beslissen binnen 5 dagen graag!
Op de datum van de het memorandum voor de Raad van bestuur, 3 september 2024, ligt het ‘Rapport beoordeling matchingstool’ van The Data Lawyers er pas minder dan een maand. Deze timing voor (of door) 8vance is listig, want het contractueel vastgelegde moment waarop UWV moet beslissen of ze stoppen of voor drie jaar doorgaan met 8vance is al op 8 september, over vijf dagen.
Je hoeft niet paranoïde te zijn om te vermoeden dat hier een listig spelletje is gespeeld door 8vance en/of het management van de Divisie WERKbedrijf. Zoals UWV de samenleving misleidt met een officieel niet bestaand adviesrapport, zo misleidt het lagere echelon op zijn beurt de UWV-top.
De Raad van Bestuur krijgt onder druk een drietal opties voorgelegd: 1) ‘Stoppen’, 2) ‘Doorgaan onder Voorwaarden’, of 3) ‘Gewoon Doorgaan’. Het wordt natuurlijk optie 2. Het komt erop neer dat 8vance op een aantal harde peildata moet voldoen aan een aantal voorwaarden. Bijna al deze datums — 1 november 2024, 1 december 2024, 1 juni 2025, 1 augustus 2026 — liggen achter ons, maar het is raden wat er is bereikt op het gebied van rechtmatigheid. We weten wel dat op 1 juni 2025 de eerste onderdelen van het 8vance product zouden moeten werken en dat is dus 15 maanden geleden. Er is vandaag nog helemaal niets in productie. De zorgen over privacy verdwijnen tussen september 2024 en nu naar de achtergrond.
Uiteraard is het cruciaal dat dit onthullende document onder de pet blijft. In dat opzicht komen de juridische problemen die aan 8vance kleven juist goed uit. Het is ‘poetic injustice’: problemen met een leverancier die iets te verbergen heeft gebruiken om zelf informatie geheim te houden. Ziehier:
6. Hoe verder met de toxische LinkedIn data?
We pakken nog een stukje tekst uit het memorandum voor de Raad van Bestuur:
In de onderste drie regels wordt aangegeven dat het 8vance product mogelijk niet volledig kan worden witgewassen. Logisch natuurlijk als de software werkt op onrechtmatig verkregen data, maar goed dat UWV het expliciet opschrijft. Veel interessanter is hoe 8vance in de toekomst aan verse persoonsdata moet komen. De arbeidsmarkt verandert en dat vraagt om frequente actualisaties of zelfs periodieke her-training van de AI. En anders dan in 2021/2022 is de ChatGPT revolutie nu in volle gang en begrijpen ze bij UWV wat AI inhoudt. UWV gaat zich daar de vingers niet aan branden, maar tussen de regels door suggereert de tekst dat men zich bewust is van het probleem hoe 8vance aan nieuwe (LinkedIn-)data moet komen. Het adviesrapport lijkt daar op in te gaan, maar dat valt kennelijk niet kort samen te vatten voor de UWV top.
7. Dit was twee jaar geleden. Hoe is het nu?
Wat 8vance sinds september 2024 aan acties heeft ondernomen om aan de privacywetgeving te voldoen is onduidelijk. Heel gek is dat niet, want ondertussen is het iedereen duidelijk geworden dat de kans groot is dat de 8vance software nooit in productie gaat komen en dat zeker niet voor het publieke systeem werk.nl. Van de drie jaar extra die 8vance van UWV heeft gekregen zijn er nu bijna twee om, dus de volgende D+3 Day voor 8vance is 8 september 2027. Sinds kort zijn er tekenen dat UWV heeft besloten om project Bemiddelingsservice op een laag pitje te zetten. Een uittocht van extern ingehuurde deskundigheid is naar verluidt al een tijd gaande en de eigen UWV mensen zouden vragen om ergens anders aan te mogen werken.
Merkwaardig genoeg lijkt UWV niets te vrezen te hebben van de Autoriteit Persoonsgegevens, net als eerder LinkedIn/Microsoft overigens. Het scrapen van 8vance van in beginsel vrij toegankelijke data wordt niet gekwalificeerd als datalek, maar betekent niet dat je open huis moet houden zoals LinkedIn doet. Zie ook de casus rond het scrapen van Facebook.
8. Op naar de rechter … samen met UWV
Mocht 8vance naar de rechter stappen op grond wat ik beweer over hun omgang met de privacywetgeving, dan prijs ik mij gelukkig dat ik het UWV aan mijn zijde heb. Ik zie mijn advocaat nu al de betrokkenen bij UWV als getuigen oproepen: Bernard van N, Gerjan van S, Janneke B., Maarten J., René en Karin S., Marcel de B. En misschien een paar moedige UWV’ers met een integraalhelm op hun hoofd.